Menu Đóng

Cúng đầy tháng cho bé trai và những điều cần biết

Cúng đầy tháng cho bé trai là nghi lễ đẹp và cũng là nét đẹp văn hóa của người Việt ta. Trải qua hằng ngàn năm nét đẹp văn hóa này vẫn luôn được giữ gìn. Mặc dù ngày nay cuộc sống hiện đại nhưng việc cúng đầy tháng cho bé vẫn luôn được các gia đình đặc biệt quan tâm và rất chú trọng.

Nghi lễ cúng đầy tháng cho bé ở mỗi vùng miền có những sự khác nhau cơ bản. Trong bài này chúng ta hãy cùng tìm hiểu về điều cần phải biết về lễ cúng này nhé.

Cúng đầy tháng là gì ?

Cúng đầy tháng là lễ cúng mụ khi bé tròn 1 tháng tuổi. Đối với quan niệm của người Việt từ xưa đến nay, cuộc đời của mỗi người đều chính thức bắt đầu ngay sau nghi lễ cúng đầy tháng và có tuổi sau khi cúng thôi nôi. Lúc đó các bậc cha mẹ sẽ cúng cáo trời đất, tổ tiên chính thức đặt tên cho trẻ sơ sinh và nguyện cầu phúc lành cho trẻ khỏe mạnh, chóng lớn.

Nghi thức cúng đầy tháng cho bé trai hay bé gái là truyền thống lâu đời của người Việt. Tương truyền đây là lúc cha mẹ sẽ cúng cáo trời đất, tổ tiên chính thức đặt tên cho trẻ sơ sinh và nguyện cầu phúc lành cho trẻ khỏe mạnh, chóng lớn.

Mâm cúng đầy tháng bé trai

Theo quan niệm dân gian, đứa trẻ được sinh ra là do các vị đại tiên hay còn 12 Bà Mụ nặn ra. Mỗi bà đảm nhiệm tạo ra một bộ phận trên cơ thể của đứa bé. Lễ cúng đầy tháng chính là lễ cúng tạ ơn 12 Bà Mụ và đức Ông đã đem đứa trẻ đến nhà và cho mẹ tròn con vuông và sau 30 ngày đứa bé non nớt sinh ra được sống khỏe mạnh. Vì vậy, đây là thời điểm cha mẹ nên ăn mừng và trình báo với mọi người về thành viên mới của gia đình, dòng họ, cũng là để gửi gắm mong muốn mọi người sẽ che chở và hỗ trợ nuôi dạy đứa trẻ. Với ý nghĩa như vậy, việc làm lễ đầy tháng cho trẻ đã được duy trì qua rất nhiều thế hệ và đến nay vẫn là một nét văn hóa đẹp trong cuộc sống của người Việt.

Nguồn gốc của lễ cúng đầy tháng cho bé trai

Khi nói về nguồn gốc của lễ cúng đầy tháng, ở mỗi nơi sẽ có những câu chuyện khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết đều là những câu chuyện về các bà Mụ và Đức ông, đồng thời cũng là nghi lễ khẳng định sự hiện hữu của một thành viên mới.

Câu chuyện thường được các bà mẹ truyền tai nhau về tục này đó là: Mỗi đứa trẻ sơ sinh đều do các vị Đại Tiên (Bà Chúa Đầu thai) hay còn gọi là 12 Bà Mụ nặn ra. Mỗi Mụ Bà sẽ có trách nhiệm nặn ra một bộ phận cho đứa trẻ như mắt, mũi, tay, chân, tóc… xấu hay đẹp cũng do tay các Bà Mụ nặn ra. Khi bé yêu tròn một tháng và khỏe mạnh, cha mẹ phải thực hiện nghi lễ cúng cảm ơn Bà Mụ và Đức ông đã đem đứa trẻ đến nhà, giúp mẹ tròn con vuông.

Cúng đầy tháng không đơn thuần là một lễ cúng. Đây cũng là dịp xum họp của gia đình.

12 bà Mụ (mẹ sanh) là những ai?

12 bà Mụ là các thần giúp việc cho Ngọc Hoàng, mỗi bà kiêm một việc trong sinh nở giáo dưỡng, được gọi tên như sau:

  1. Mụ bà Trần Tứ Nương coi việc sanh đẻ (chú sanh)
  2. Mụ bà Vạn Tứ Nương coi việc thai nghén (chú thai)
  3. Mụ bà Lâm Cửu Nương coi việc thụ thai (thủ thai)
  4. Mụ bà Lưu Thất Nương coi việc nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé (chú nam nữ)
  5. Mụ bà Lâm Nhất Nương coi việc chăm sóc bào thai (an thai)
  6. Mụ bà Lý Đại Nương coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)
  7. Mụ bà Hứa Đại Nương coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)
  8. Mụ bà Cao Tứ Nương coi việc ở cữ (dưỡng sanh)
  9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)
  10. Mụ bà Mã Ngũ Nương coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)
  11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương coi việc giữ trẻ (bảo tử)
  12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ (giám sanh).

Cách tính ngày cúng đầy tháng cho bé trai

Mỗi đứa trẻ sinh ra sẽ được ghi nhớ theo hai ngày âm và dương. Lịch cúng đầy tháng cho bé trai và gái theo cách tính truyền thống, được căn cứ vào âm lịch.

Ông bà ta có câu, gái lùi 2, trai lùi 1. Nguồn gốc câu này cũng không rõ bắt nguồn từ đâu. Nhưng nếu theo cách tính gái lùi 2 trai lùi 1 thì lễ đầy tháng cho bé gái sẽ lùi lại 2 ngày và nếu là bé trai sẽ lùi lại 1 ngày như cách ông bà xưa vẫn nói “gái lùi hai, trai lùi một. Lễ này được thực hiện vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối.

Tuy nhiên, hiện tại vẫn có một số cha mẹ thường căn cứ ngày sinh của con dựa trên lịch dương và lễ cúng đầy tháng là ngày trùng ngày sinh vào đúng tháng sau. Phương pháp này giúp các mẹ tính toán thời gian chuẩn lên để lên lịch trình trong cách nuôi con.

Mâm cúng đầy tháng cho bé trai gồm những gì?

Thường vào ngày đầy tháng của bé thì trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ phật (nếu có) đều được các gia đình chuẩn bị lễ cúng đầy đủ rồi. Ở đây chúng ta nói tới mâm cúng chính để cúng các bà mụ. Cụ thể với lễ cúng đầy tháng cho bé trai thì mâm lễ chính gồm có:

  • Xôi (12 nhỏ, 1 lớn)
  • Chè (Đậu trắng, 12 nhỏ, 1 lớn)
  • Cháo
  • Gà luộc (cúng chay không cần)
  • Heo quay (cúng chay không cần)
  • Trầu cau
  • Trái cây
  • Nhang đèn
  • Trà rượu
  • Bánh kẹo

Trên đây là những món có trong mâm cúng thôi nôi cho bé trai đơn giản nhất. Nếu đặt mâm cúng dịch vụ chắc chắn mâm cúng sẽ có nhiều đồ hơn gia đình tự chuẩn bị.

Việc sắp xếp mâm lễ sao cho đúng có nhiều ý kiến khác nhau. Một số gia đình yêu cầu phải sắp xếp thành 2 mâm riêng biệt. Một mâm cúng 12 bà mụ và 1 mâm cúng đức ông. Tuy nhiên ngày nay hầu như đều bày chung 1 mâm để cho gọn nhẹ và thuận tiện..

Cách đặt mâm cúng luôn tuân theo nguyên tắc “Đông bình Tây quả” tức phía Đông là vị trí đặt bình hoa và phía Tây là vị trí đặt lễ vật.

Nghi thức cúng đầy tháng cho bé trai

Sau khi bày lễ xong, chờ đến giờ đẹp. Cha mẹ hoặc Ông bà sẽ thắp 3 nén hương, rồi bế trẻ ra trước án và khấn theo bài khấn cúng Mụ.

Bài khấn cúng Mụ, tùy địa phương, câu chữ có thể có dị bản, nhưng thường bắt đầu bằng việc kính cẩn xưng danh các bà Mụ, thần phật; ngày tháng cúng; tên 2 vợ chồng và tên đứa con là trung tâm của lễ cúng, nơi ở của gia đình; lý do cúng; bày tỏ lòng biết ơn công lao của các bà Mụ và cuối cùng là lời cầu mong các bà độ trì phù hộ.

Bài văn khấn lễ cúng đầy tháng cho bé trai

Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
– Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỉ đại tiên chúa
– Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa
– Con kính lạy Đệ tam Tiên Mụ đại tiên chúa
– Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên nương
– Con kính lạy Tam tập lục cung chư vị Tiên nương
Hôm nay là ngày … tháng … năm
Vợ chồng con là …………………..
Sinh được con (trai, gái) đặt tên là ……………………
Chúng con ngụ tại : ……………………………………..
Nay nhân ngày đầy tháng (đầy cữ, đầy năm) chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thân kính cẩn tâu trình:
Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ Công, Long Mạch, Thổ Địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu tên là …………… sinh ngày ……………. được mẹ tròn con vuông.
Cúi xin chư vị Tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngoan, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô tai vô ương, vô hạn vô ách. Phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng (nếu là bé trai), kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Toàn gia chúng con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.
Xin thành tâm kính lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.
Nam Mô A Di Đà Phật !
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Cẩn cáo!

(Theo “Văn khấn cổ truyền Việt Nam”, nhà xuất bản Hồng Đức)

Khi đã khấn xong thì bố hoặc mẹ chắp tay bé lại trước án vái ba vái và sau ba tuần hương thì tạ lễ. Sau khi hoàn tất các nghi thức tiếp theo thì gia đình mang vàng mã, váy áo đi hoá, vẩy rượu lúc đang hoá. Các đồ chơi thì giữ lại cho cháu bé lấy khước.

Nghi thức đặt tên cho con trai

Ngày nay nghi lễ đặt tên cho con trai sau lễ cúng không còn được sử dụng nhiều. Nhưng chúng tôi cũng xin nêu ra đây cho Anh Chị tham khảo.

Sau khi thắp nhang khấn cúng xong sẽ đến nghi thức đặt tên. Người cúng sẽ khấn với tổ tiên một tên họ đầy đủ của bé mà cha mẹ và gia đình đã chọn sẵn. Sau đó gieo 2 đồng tiền lên đĩa, nếu 1 úp, 1 ngửa nghĩa là cái tên đinh đặt cho con đã được tổ tiên chấp nhận. Nếu 2 mặt đều úp hoặc ngửa thì phải làm lại và tuân thủ quy tắc quá tam ba bận. Sau ba lần gieo quẻ mà không được, bạn sẽ chọn tên khác cho con trai.

Kết thúc lễ này mọi người trong gia đình, họ hàng ăn uống sum vầy và gửi những lời chúc tốt đẹp, may mắn, lì xì cho con trai để hoàn tất tiệc đầy tháng. Ngoài ra một số nơi còn có nghi thức khai hoa còn gọi là “bắt miếng”. Đứa bé được đặt ngay trên bàn giữa hoặc nằm trong nôi bên cạnh bàn cúng, người cúng rót trà thấp hương xin phép bắt miếng. Khi đó sẽ bồng đứa trẻ trên một tay, tay kia cầm một nhánh hoa quơ qua, quơ lại trên miệng bé và dạy những lời tốt đẹp như sau: “Mở miệng ra cho có bông, có hoa – Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ – Mở miệng ra cho có bạc, có tiền – Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến”.

Ngoài ra, sau tục xin keo, người mẹ thường được làm phép tẩy uế sau một tháng ở cữ. Người mẹ sẽ bồng con bước qua nồi nước sôi có đặt đinh nung đỏ (trai 7 lần, gái 9 lần) và sau đó đi quanh nhà. Trong lúc đi, người mẹ cố tình làm rơi tiền để cầu mong cuộc sống của con sau này được dư dả, sung túc.

Sau những nghi thức này, đứa trẻ sẽ nhận lời cầu chúc và quà lì xì của người thân, họ hàng và các vị khách mời đến dự tiệc đầy tháng của bé.

Kết luận

Trên đây là những nghi thức cơ bản để làm lễ cúng đầy tháng bé trai. Tùy theo từng vùng miền, điều kiện kinh tế, thời gian, bạn có thể chọn cách cúng đầy tháng cho bé đơn giản hoặc cầu kỳ, phức tạp.

Việc khó khăn nhất khi làm lễ cúng đầy tháng cho bé trai không phải chọn ngày, chọn giờ. Mà là việc nấu và chuẩn bị mâm cúng đầy tháng. Đây là công việc vất vả và nặng nhọc., đặc biệt với các bà mẹ mới ở cữ xong còn mệt và yếu. Việc tự đi mua và nấu rất khó nên ngày nay nghiều gia đình đã chuyển sang đặt mâm cúng đầy tháng trọn gói.

Với dịch vụ mâm cúng trọn gói Anh Chị không còn vất vả lo toan việc làm mâm cúng nữa rồi. Gọi ngay cho chúng tôi để nhận được tư vấn và báo giá các mâm cúng trọn gói giá chỉ hơn 1 triệu nhé.

hotline tư vấn đặt hàng

 

BÀI VIẾT KHÁC